2016 08 HKZB023007 GildenhuisZw

Graag uw opmerkingen en andere interessante informatie. Bezoek ons Forum .

Op initiatief van pastoor Schockaert en onder bouwtechnische leiding van aannemer Kamiel Verhelst, uit Zwijndrecht, werd de bouw van het Gildenhuis aangevat.  In 1921 volgde de plechtige opening.
Het Gildenhuis, hét bolwerk van de Zwijndrechtse, katholieke verenigingen, lag aan de Statiestraat en vlak naast de Schooldam.  Buren van het Gildenhuis waren de woonst van de familie Glorie, de Sint Paulusschool (de jongensschool) en de tuin van de meisjesschool.  
Men kwam het Gildenhuis binnen langs de kant van de Statiestraat via een inkom met trap.  Men stapte door een dubbele deur en stond direct binnen in het (kleine) café.  De toog stond dwars op de ruimte die verder nog een deur en een grote schuifmuur telde.  De deur naast de toog leidde naar de keuken-eetplaats voor de conciërge-cafébaas.  
Achter het café vond men een ruimte zonder ramen.  Hier vonden besloten vergaderingen plaats maar men vond er ook de mutualiteit.  Deze afgesloten ruimte had een deur naar buiten waar men, tegen de buitenmuur, de WC’s vond.  Er liep een paadje langs de WC’s (lees: ‘pissijnen’ want vrouwen gingen in die jaren niet op café) naar de avondvakschool.  
Achter de schuifmuur vond men een grote zaal met een podium: de toneelzaal.  Onder de toneelzaal vond men de praktijkruimte van de avondvakschool.  
In de zijmuur van de toneelzaal bevonden zich enkele deuren die uitgaven op de grote koer van de toenmalige jongensschool.  Er was echter één deur die nooit open mocht gaan: deze die zich het dichtst tegen de straatkant bevond.  Dit moest voorkomen dat de pijlen van de liggende wipsschieting, gehouden door de patronage op de koer van de jongensschool, bij toeval iemand die uit het Gildenhuis kwam zou treffen.
Om alles in goede banen te leidden, was er een raad van bestuur.  In deze raad zaten in het begin bekende Zwijndrechtenaren zoals notaris Dirix en Richard Orlent.

2016 08 HKZB023008 GildenhuisZw

Wie waren de conciërges-cafébazen van het Gildenhuis?  Zonder bepaald jaartal of volgorde geven we hier enkele namen mee:  Door Vernelen, Richard Laureyn/Lorrain, Theo en Viviane Dobbeleir, Staf Cant en zijn Dulla en Frans en Leontine Moenssens-De Meulenaere.
In de toneelzaal van het Gildenhuis kwam de fanfare optreden, er werd natuurlijk toneel gespeeld, er waren avonden georganiseerd door de Bond van het Heilig Hart.  De Sint Paulusschool, en later ook de meisjesschool, hielden er hun prijsuitreikingen.  Het ACV, de Kajotters en de Kajotsters, de Landelijke Jeugd, de Chiro en nog vele andere katholieke verenigingen hadden er hun vergaderingen en feesten.  Men kwam er turnen en Davidsfonds Zwijndrecht gaf er zijn voordrachten.
Later, na de nodige veranderingen aan het gebouw, werden er mosselsoupers, Milac-eetfestijnen, koffietafels, huwelijksfeesten en fuiven gehouden.  Er werden in de loop der jaren vele veranderingen aan het Gildenhuis aangebracht  Deze werden mede uitgevoerd dankzij vele vrijwilligers.  Er kwam in de jaren ’90 ook nog een uitgang met een hellend vlak via de grote koer van de jongensschool.  Zo kon onze minder mobiele medemens ook in het Gildenhuis geraken wanneer de trappen aan de ingang te moeilijk waren om te overwinnen.   Er kwamen meer vergaderzalen, die in de jaren ’90 van vorige eeuw allen een eigen naam kregen, een grote feestzaal met keuken, toiletten in het gebouw. Zo zouden ook andere, niet-confessionele, groepen hun weg naar het Gildenhuis vinden.  Onder andere fotoclub Optika zou er jarenlang vergaderen en een donkere kamer hebben.  Begin 21e eeuw kon men hier naar de consultaties van Kind & Gezin.
Het gebruik van het Gildenhuis door allerlei organisaties stagneerde en liep zelfs achteruit.  Het café van het Gildenhuis werd een brasserie.  Helaas ging het Gildenhuis failliet en het gebouw werd afgebroken.  Op de vrijgekomen gronden bouwt men nu serviceflats die beheerd zullen worden door de VZW Zorg-saam Zusters Kindsheid Jesu.

Er was niet alleen een huis voor groeperingen van katholieke strekking in Zwijndrecht.  Groeperingen van socialistische strekking hadden ook hun lokaal.  ‘De Roos’ bestaat nog altijd en bevindt zich in de Suikerdijkstraat.

Deze informatie over dit verloren gegane stukje Zwijndrecht is eerder kort.  Er zijn plannen voor een uitgebreid artikel over het Gildenhuis in een volgend jaarboek.  Het Gildenhuis was niet alleen een gebouw.  De vele organisaties die het gebouw gebruikt hebben, gaven ‘vlees’ aan het gebouw doch hebben weinig gekende archieven nagelaten.
Wie kan ons meer vertellen over de hierboven vermelde organisaties en groeperingen?  Wie heeft er documentatie en/of informatie hierover?  Wie kan meer vertellen over de conciërges-cafébazen die er ooit het café openhielden?  En mocht u meer over ‘De Roos’ weten en dit willen delen met ons: graag.  Laat het ons gerust eens weten via de contactpagina.  Alvast bedankt!

Bronnen:
Herman Stroobandt en Gerard Van Vossel - Parochiaal secretariaat Heilige Kruis-parochie Zwijndrecht.
Robert Oosterlinck en Alice Van Audekerke (orale geschiedenis).

Foto's: Parochiaal archief Heilige Kruis-parochie Zwijndrecht.
Tekst: Mireille Schaekers.

Adres van onze vereniging: Heemkundige Kring Zwijndrecht Burcht, Kaaiplein 29, 2070 Zwijndrecht. E-mail: info@heemkundezb.be