Graag uw opmerkingen en andere interessante informatie. Bezoek ons Forum.
Op zoek naar een standplaats
Désiré Van Deuren werd op 17 januari 1871 geboren in de Kempische landelijke gemeente Hulshout. Hij stamde uit een illustere brouwersfamilie. Hij volgde zijn humaniorastudies in het frans, aan het Lierse Sint-Gummaruscollege, waar hij in 1889 afstudeerde. Enkele jaren later vatte hij zijn studies aan in de medicijnleergangen van de Leuvense Universeit. Op 26 juli 1899 behaalde hij zijn diploma geneeskunde.
Als beginnend arts ging hij op zoek naar een gepaste vestigingsplaats voor zijn praktijk. Hij opteerde eerst voor Gentbrugge, maar verkoos uiteindelijk Burcht, waar hij zich vestigde op 10 november 1899. De gemeente telde toen 3233 inwoners en kende een groeiende industrie in de nabijheid van de grootstad Antwerpen. Burcht had zelf nog geen inwonende geneesheer.
Op 10 november 1899 verliet Dr.Van Deuren Hallaar en werd ingeschreven in het bevolkingsregister van Burcht. Hij werd tijdelijk gehuisvest bij de dorpsonderwijzer in de Dorpstraat, 59. Vervolgens richtte hij zijn dokterspraktijk op in de Kerkendam 39 (nu Beiaardstraat).
Kempische wortels
Dr. Van Deuren was nog vrijgezel toen hij zich vestigde in Burcht. Fien Voet, boerendochter uit zijn geboortestreek Hallaar, werd zijn inwonende meid. Zij bleef toegewijd aan de dokter en zijn familie en bleef haar dienende rol ook bij de volgende generatie vervullen.
Echtgenote Coleta Volkaerts.
Privé verzameling.De jonge dokter stak het water over om zijn ontbrekend geluk te zoeken in zijn geliefd Kempenland. Zo vond hij zijn liefde bij Coleta Volkaerts. Deze vierendertigjarige vrouw uit Lier was een telg uit een voorname industriële familie. Zij had op 7 augustus 1886 het diploma voor onderwijzer in het lager onderwijs behaald nadat ze een opleiding had genoten in de Rijksnormaalscholen van Lier en Leuven.
Na een korte verlovingstijd, werd op 16 april 1901 het huwelijk van Dr.Van Deuren met Coleta Volkaerts voltrokken. De overzetboot voerde hen van het veer op het Vlaams Hoofd naar het Grand Hotel op de rechteroever, waar zij hun eerste huwelijksnacht beleefden. Coleta bleef na enkele miskramen een lange tijd kinderloos. Het was dan ook voor het gelukkig echtpaar een grote feestvreugde toen op 10 januari 1906 hun dochter Marie-Louise geboren werd. Haar ouders stonden erop dat de nieuwgeborene in haar kinderjaren een blauwe strik droeg uit dankbaarheid aan Onze Lieve Vrouw. Marie-Louise studeerde aan het Instituut Onze Lieve Vrouw Presentatie te Sint-Niklaas waar haar tante, Zuster Antoinette (in de wereld Victorine Van Deuren), lerares in de franse taal was.
De woning van dokter Van DeurenEen architecturale dokterswoning
In 1907 vatte een belangrijke nieuwe fase aan in het leven van de dokter. De praktijk werd overgeheveld naar zijn nieuwe woning in de Kerkstraat 11 (Beiaardstraat). De grote burgerwoning was opgetrokken in gele baksteen en telde drie verdiepingen met een tussenverdiep. Dr.Van Deuren had samen met zijn vriend dr. Maesschalck het plan voor dit architecturaal gebouw ontworpen. Deze laatste bouwde een identieke woning op het Vlaams Hoofd. Oud-Burchtenaar Fred Bervoets koos in zijn jonge jaren de markante dokterswoning als onderwerp voor een prachtig schilderij.
Dokter E. Vermeiren, schoonzoon en opvolger van Dr. Van Deuren, zal in 1968 het huis verhuren en vervolgens in 1975 verkopen.
Geliefd als het 'papke' bij een gevarieerd publiek
Het klantenbestand was bijzonder divers voor de dokter die zelf afkomstig was uit een landelijke omgeving. Naast burgers en landbouwers, bestond het cliënteel uit fabrieksarbeiders afkomstig van de nabije "guano" buurt, een industriële cluster van chemiefabrieken, een cement- en een vetfabriek. Gelegen nabij de Schelde vonden ook schippers, matrozen en dokwerkers hun weg naar de praktijk. De geneesheer stond dag en nacht klaar voor zijn patiënten. Naast de behandeling van allerlei doorsnee ziekten stond hij alleen in voor bevallingen en de verzorging van slachtoffers van arbeidsongevallen.
Zijn dokterspraktijk, gevestigd nabij de aanmeerkaai, werd bovendien het toevluchtsoord wanneer bij stormweer of hevige mist op de Schelde het veer niet kon uitvaren en het ziekenhuis onbereikbaar was. Zo bood de dokter wel eens dringende hulp aan een schipper of diens matroos wiens binnenvaartschip was betrokken bij een aanvaring op de Schelde. De dokter werd ook belast met de periodieke medische inspectie van de schoolgaande kinderen van o.a. de gemeenteschool en de broedersschool.
Als huisarts beschikte hij over een beperkt therapeutisch arsenaal aan middelen en maakte hij frequent gebruik van één of andere standaardbereiding. Zo was Dr.Van Deuren in de volksmond beter bekend door zijn bijnaam het "papke". Een pittig detail: bij elk huisbezoek had de dokter een afgesleten beeldje van Onze Lieve Vrouw in zijn broekzak. Als huisarts werd hij geconfronteerd met ernstige aandoeningen, zoals: kroep, zwarte mazelen, tyfus en tuberculose. Zijn medische zorg beperkte zich niet enkel tot de nodige medische ingrepen. Zijn meevoelend hart schonk ook aandacht aan de persoonlijke en familiale noden, die de ziekteomstandigheden van de patiënten verzwaarden. Gratis verzorging was geen uitzondering, zoals bij patiënten in de Seefhoek. Het Bureau van Weldadigheid stelde - ter vervanging van Dr.August Smet uit Zwijndrecht- Dr.Van Deuren als dokter der "armen" aan.
Als huisarts kende de dokter als geen ander de sociale noden van de Burchtenaren. Aangewakkerd door zijn maatschappelijke interesse engageerde de "nieuwe geneesheer" zich in de gemeentepolitiek. Op 20 oktober 1907 werd hij op lijst van de katholieken tot gemeenteraadslid verkozen. Vervolgens werd hij herverkozen bij de verkiezingen van 15 oktober 1911.
Onder druk in oorlogstijd
Tijdens de Groote Oorlog (1914-1918) kwam de Burchtse bevolking onder Duitse bezetting te staan. Schepenen hadden het dorp verlaten om hun toevlucht te zoeken in Nederland. Hierdoor ontstond een vacuüm in het gemeentebestuur, waardoor een vervangingsmaatregel zich opdrong. Op de collegezitting van 5 november 1914 werd dr. Van Deuren samen met de heer Achtergael en de op post gebleven raadsleden benoemd tot dienstdoend schepenen. In deze moeilijke periode gebeurde het wel eens dat de dokter een paar dagen onderdak moest zoeken over de grens in Nederland om zijn eigen veiligheid te kunnen verzekeren.
De oorlogsomstandigheden maakten dat de bevolking leed onder een zware hongersnood. De bevoorrading van levensmiddelen was immers problematisch. De distributie van de hulpgoederen in België werd tijdens de bezetting toevertrouwd aan het Nationaal Komiteit voor Voeding en Hulp. Zo was Dr. Van Deuren bestuurslid van de Lokale Komiteit voor Burcht onder het voorzitterschap van L.Van Mieghem, verzekeringsagent. Tot het einde van 1919 is de Lokale Komiteit de behoeftigen blijven steunen.
Tijdens en na de oorlogsepisode ging de gemeente zwaar gebukt onder besmettelijke ziekten zoals tyfus, tuberculose, difterie, zwarte mazelen en meningitis. Het ontbrak de geneeskunde aan diagnostische middelen om ernstige besmettingen tijdig te kunnen vaststellen. Moderne vaccinaties waren niet voorhanden om de bevolkingsgezondheid te beschermen. Vele geteisterde woningen bevonden zich in een kritieke toestand en de hygiëne was er navenant. Zo was o.a. de situatie in de toenmalige wijk "Krabbenhoek" problematisch. De uitbraak van een epidemie was niet uitgesloten. Het is in deze beroerde omstandigheden dat Dokter Van Deuren zonder hulp van buitenaf zijn medische opdracht moest vervullen. In deze moeilijke periode insinueert burgemeester Alfons Van Goethem dat Dr. Van Deuren de gezondheidsvoorschriften van overheidswege zou zijn kwijt gespeeld. Hij roept de dokter op het matje. Of werd de dokter misschien te populair bij het volk?
Burgemeester van Burcht
Naar aanleiding van de gemeenteraadsverkiezing van 24 april 1921 werden de raadsleden Désiré Van Deuren en Karel Van Goethem definitief tot schepen verkozen. In 1926 beëindigt Alfons Van Goethem zijn 50-jarige politieke loopbaan waarbij brouwer Karel Van Goethem hem opvolgt als waarnemend burgemeester. De gouverneur verkiest echter Dr.Van Deuren als de nieuwe burgemeester, mede omwille van "zijn jarenlange inzet en ervaring als gemeenteraadslid en schepen". Bij Koninklijk Besluit van 7 februari 1927 werd Dr. Van Deuren tot burgemeester benoemd.
De gemeente werd opgenomen in de golf van de voortschrijdende modernisering en maatschappelijke evolutie in het interbellumtijdperk. Het uitzicht van de gemeente onderging hierdoor een revolutionaire verandering door wegeniswerken, de wegverbinding tussen Zwijndrecht en Burcht, de verplaatsing van de "treinstop", de verbetering van de aanlegkaai, de vernieuwing van het dorpsplein en de verlegging van het kerkhof.
De dokter heeft zelf, gelet op zijn vroege sterfdatum (1929), de realisatie van de Wase tunnel (de 'konijnenpijp') en de ontsluiting van het Waasland niet kunnen meemaken.
Opvolging verzekerd
Na een loopbaan van meer dan 20 jaar, met daarin de impact van de woelige oorlogstijd, deed zich een bijzondere gebeurtenis voor: hij kreeg assistentie van de pas afgestudeerde dr. Emeric Vermeiren, afkomstig uit Hingene, Klein-Brabant, die op 25 oktober 1927 met zijn enige dochter Marie- Louise huwde. Het huwelijk werd door E.H. N. Pycke ingezegend in de parochiale kerk Sint-Martinus.
De woning in de Beiaardstraat 11 werd uitgebreid met een annex woning nr.13, voor de woonst en praktijk van Dr.Vermeiren. Door zijn komst werd de taak van Dr. Van Deuren fel verlicht. De visites van Dr. Vermeiren beperkten zich niet tot het gebied Burcht. Ook op 't Vlaams Hoofd werden patiënten bezocht per fiets over de Scheldedijk, de hevige wind trotserend. Echtgenote Marie-Louise hielp mede onder zijn verantwoordelijkheid de preparaten klaarmaken.
Op 12 augustus 1928 werd Godelieve, kleindochter van Dr. Van Deuren, te Burcht geboren.
Het was Dr. Van Deuren echter niet gegund om lange tijd van zijn nakomelinge te kunnen genieten.
Na een zware heelkundige ingreep overleed hij op 6 mei 1929 in het Sint-Vincentiushospitaal te Antwerpen.
Het stoffelijk overschot van de burgemeester werd op de dijk opgewacht door een delegatie van het Burchtse gemeentebestuur.
Tekst: Johan Vermeiren.
Bron: Privé verzameling.
Foto's: Privé verzameling, verzameling Heemkundige Kring Zwijndrecht Burcht.